Het Taalneuzelaarstopic deel 3

Clueless Entry
Het doet mij denken aan die keer dat iemand z'n dikke X5 parkeerde naast mijn huis, in de stromende regen. Terwijl hij stoïcijns wegliep, ging de elektrische achterklep open. Ik zag het gebeuren maar wist op geen enkele manier de aandacht te pakken van de beste man. Uiteindelijk ben ik in zijn auto gaan zitten om op mijn gemak uit te zoeken hoe ik die klep dicht kon krijgen.

Ik begrijp nu dat dit 'by design' was.
 
Ja, ook Nederlands is maar een moeilijke taal. Eerste persoon enkelvoud, verleden tijd van "rijden" is ...
Net als de 11 jaar oude Insignia die ik daar voor reedt.

Spatieziekte slaat ook weer toe :eek:
Vraag is nu: welke spatie is onterecht?
Wordt bedoeld:

"die ik daar voorreed"

of

"die ik daarvoor reed"?

:unsure:
 
Kromme vertalingen zijn ook zoiets irritants:

"Als je remde op een oneven wegdek was de remwerking een moment helemaal weg"

Dus op de A4 was er niets aan de hand, maar draaide je bij Badhoevedorp de A9 op dan weigerden de remmen ineens? Of zou er toch "oneffen" worden bedoeld!
 
Sorry dat ik een beetje bij de irritaties blijf hangen, maar dit is er ook een.
Geforceerd 'lollige' woordspelingen van koppenmakers in de media.
Of ben ik de enige die hier kromme tenen van krijgt?


Olie, vette winst ... ik lig in een deuk ... maar niet heus :(

Bovendien vind ik 'vette winst' zwaar overdreven als je 1000 kilo moet verzamelen voor een schamele negenhonderd euro ;)
 
Laatst bewerkt:
Geforceerd 'lollige' woordspelingen van koppenmakers in de media.
RTL Nieuws heeft er ook een handje van in de app. Echt verschrikkelijk. Zoals onderstaande:

Er wel Asporaat mee weten
Jandino Asporaat stuurt man die vrouw tijdens zijn show slaat naar huis: 'Gezorgd dat ze veilig was'

Daar krijg ik echt jeuk van.
 
Ik vind persoonlijk grappen als vette winst bij zo'n bericht wel aardig, maar niet thuishoren in het nieuws zelf. Bijvoorbeeld als je onderling over het nieuws praat en er wat over grapt. Op deze manier neem je het werk niet serieus, wel? Dan kom je niet echt professioneel over in mijn ogen.
Asporaat vind ik wel erg ver gezocht...
 
Ik heb dat woord opgezocht... een verbeurdverklaring of verbeurd verklaard. Nog nooit van gehoord. Maar bestaat dus wel haha. Maar dan wel met een d inderdaad!
 
Sommige mensen noemen leenwoorden "vreemde woorden". Als je ziet hoe ze die spellen begrijp je waarom, ze maken ze zelf nog vreemder:
... als ik soms de ocasion artikelen op de voorpagina lees en naar wat voor malleviede aanbieders jullie dan soms linken ...
In dit geval kun je beter spreken van "malle woorden" ;)
 
Op nu.nl:
Toen de inspecteurs van de NVWA het drietal aan land wilden controleren, vluchtten de verdachten ervandoor.
 
op de FP:

Zo zie je maar dat je ook moreel rechtvaardig in een sportieve auto rijden, zeker met het merk Lexus.
 
De voormalige miljoenenvilla van zanger en televisiepersoonlijkheid Gordon in Blaricum staat opnieuw te koop. De huidige eigenaar vraagt € 4,2 miljoen voor de woning – een aanzienlijk bedrag, zeker gezien het feit dat Gordon het pand in 2022 nog verkocht voor € 2,9 miljoen

Een twijfelgeval? Mijn taalgevoel zegt dat het woord voormalige hier niet goed wordt gebruikt. Het woord voormalig beschrijft iets of iemand die een bepaalde functie, status, of eigenschap had, maar die nu niet meer heeft, zoals een 'voormalige hoofdstad' of 'voormalige premier'. Maar deze villa, die ooit van Gordon was, ís een miljoenenvilla en wás een miljoenenvilla. Als het nu een bouwval was geweest, hadden we zeker kunnen spreken over de voormalige miljoenenvilla. Maar het is nog steeds een miljoenenvilla, daar is niets voormaligs aan. Ik snap dat het woord voormalige wordt gerelateerd aan het vroegere bezit "van zanger en televisiepersoonlijkheid Gordon". Dat is echter niet direct een functie, status of eigenschap van het huis zelf. Gordon had het eigendomsrecht van het huis, maar dat staat los van het huis als fysiek object met bepaalde eigenschappen. Ik keur het gebruik van voormalige hier daarom af, en zou zeggen: "De miljoenenvilla die zanger en televisiepersoonlijkheid Gordon in Blaricum bezat, staat opnieuw te koop." Gordon is natuurlijk wel de voormalige eigenaar van het huis.
 
Een twijfelgeval? Mijn taalgevoel zegt dat het woord voormalige hier niet goed wordt gebruikt. Het woord voormalig beschrijft iets of iemand die een bepaalde functie, status, of eigenschap had, maar die nu niet meer heeft, zoals een 'voormalige hoofdstad' of 'voormalige premier'. Maar deze villa, die ooit van Gordon was, ís een miljoenenvilla en wás een miljoenenvilla. Als het nu een bouwval was geweest, hadden we zeker kunnen spreken over de voormalige miljoenenvilla. Maar het is nog steeds een miljoenenvilla, daar is niets voormaligs aan. Ik snap dat het woord voormalige wordt gerelateerd aan het vroegere bezit "van zanger en televisiepersoonlijkheid Gordon". Dat is echter niet direct een functie, status of eigenschap van het huis zelf. Gordon had het eigendomsrecht van het huis, maar dat staat los van het huis als fysiek object met bepaalde eigenschappen. Ik keur het gebruik van voormalige hier daarom af, en zou zeggen: "De miljoenenvilla die zanger en televisiepersoonlijkheid Gordon in Blaricum bezat, staat opnieuw te koop." Gordon is natuurlijk wel de voormalige eigenaar van het huis.
Inderdaad een twijfelgeval, echt fout lijkt het me niet. Wel ambigu, maar we bedoelen wat hij begrijpt ;).
Maar wat lastig te herstellen, de zin moet inderdaad helemaal herschreven om de dubbelzinnigheid te vermijden. Want met alleen de prijscategorie afscheiden door er iets van te maken als "De voormalige villa van zanger Gordon, met een prijs van zeven cijfers, ..." kun je het toch nog opvatten alsof er een verbouwing heeft plaatsgevonden waardoor het geen villa meer is. De woordvolgorde werkt ook de dubbelzinnigheid in de hand, met "voormalige" en "miljoenen" zo pal naast elkaar, maar met alleen "voormalige" verplaatsen lijkt het al snel net of Gordon niet meer zingt. Wishful thinking, volgens sommigen ;)

Dat is anders bij de ambiguïteit in een nieuwskop die mij opviel:
Ondanks vuurwerkverbod in 20 gemeenten zorgen bij Rode Kruis over jaarwisseling
Dit kun je opvatten als
"Ondanks vuurwerkverbod, in 20 gemeenten zorgen bij Rode Kruis over jaarwisseling", met andere woorden alsof het Rode Kruis maar in twintig gemeenten zich zorgen maakt over de jaarwisseling. Hier kan de woordvolgorde veranderen wel helpen:
"Zorgen bij Rode Kruis over jaarwisseling, ondanks vuurwerkverbod in 20 gemeenten" mist die dubbelzinnigheid.
 
Inderdaad een twijfelgeval, echt fout lijkt het me niet. Wel ambigu, maar we bedoelen wat hij begrijpt ;).
Maar wat lastig te herstellen, de zin moet inderdaad helemaal herschreven om de dubbelzinnigheid te vermijden. Want met alleen de prijscategorie afscheiden door er iets van te maken als "De voormalige villa van zanger Gordon, met een prijs van zeven cijfers, ..." kun je het toch nog opvatten alsof er een verbouwing heeft plaatsgevonden waardoor het geen villa meer is. De woordvolgorde werkt ook de dubbelzinnigheid in de hand, met "voormalige" en "miljoenen" zo pal naast elkaar, maar met alleen "voormalige" verplaatsen lijkt het al snel net of Gordon niet meer zingt.
Ik bedoelde wat anders. De zin hoeft mijns inziens niet helemaal te worden herschreven. De zin herschrijven tot "De miljoenenvilla die zanger en televisiepersoonlijkheid Gordon in Blaricum bezat, staat opnieuw te koop" is genoeg. Mijn kritiek betrof niet de combinatie van het woord voormalige met de waarde van het object (miljoenenvilla). Het verplaatsen van voormalige stelde ik niet voor. Jouw voorstel "De voormalige villa van zanger Gordon (...)" keur ik met dezelfde argumentatie daarom evenzeer af.
 
Een twijfelgeval? Mijn taalgevoel zegt dat het woord voormalige hier niet goed wordt gebruikt. Het woord voormalig beschrijft iets of iemand die een bepaalde functie, status, of eigenschap had, maar die nu niet meer heeft, zoals een 'voormalige hoofdstad' of 'voormalige premier'. Maar deze villa, die ooit van Gordon was, ís een miljoenenvilla en wás een miljoenenvilla. Als het nu een bouwval was geweest, hadden we zeker kunnen spreken over de voormalige miljoenenvilla. Maar het is nog steeds een miljoenenvilla, daar is niets voormaligs aan. Ik snap dat het woord voormalige wordt gerelateerd aan het vroegere bezit "van zanger en televisiepersoonlijkheid Gordon". Dat is echter niet direct een functie, status of eigenschap van het huis zelf. Gordon had het eigendomsrecht van het huis, maar dat staat los van het huis als fysiek object met bepaalde eigenschappen. Ik keur het gebruik van voormalige hier daarom af, en zou zeggen: "De miljoenenvilla die zanger en televisiepersoonlijkheid Gordon in Blaricum bezat, staat opnieuw te koop." Gordon is natuurlijk wel de voormalige eigenaar van het huis.

Ik begrijp je punt, het gaat hier om de voormalige woning van Gordon maar door dat te vervangen door het specifieke 'miljoenenvilla' is het niet meer juist omdat het zijn van 'miljoenenvilla' geen functie is maar een specificering die afleidt van de functie, namelijk die van woning.
 
Laatst bewerkt:
Ik begrijp je punt, het gaat hier om de voormalige woning van Gordon maar door dat te vervangen door het specifieke 'miljoenenvilla' verschuift de aandacht daarnaar en lijkt het niet meer juist.
Het lijkt dat je mijn punt niet begrijpt. Maakt niet uit of je miljoenenvilla vervangt door woning. Mijn taalgevoel zegt mij dat de uitdrukking voormalige woning ook niet goed is.

Voormalig lijkt alleen te moeten worden gebruikt voor iets of iemand die een bepaalde functie, status, of eigenschap had, maar die nu niet meer heeft, bijv.

- de voormalige hoofdstad Quezon City
- de voormalige president Obama
- de voormalige eigenaar van deze auto
- de voormalige echtgenoot.

Er wordt iets of iemand aangeduid die de betreffende status (van hoofdstad, president, eigenaar, echtgenoot) niet meer heeft. Dat is anders bij het gebruik van het woord in voormalige miljoenenvilla (of voormalige woning). Daar wil je alleen zeggen dat de woning vroeger in bezit was van Gordon. Maar taalkundig lijkt het gebruik van voormalig daar onjuist. De volgende zinnen zouden taalkundig mijn voorkeur hebben:

- De miljoenenvilla die zanger en televisiepersoonlijkheid Gordon in Blaricum bezat, staat opnieuw te koop; of
- De miljoenenvilla in Blaricum van voormalig eigenaar Gordon, zanger en televisiepersoonlijkheid, staat opnieuw te koop.
 
Ik bedoelde wat anders. De zin hoeft mijns inziens niet helemaal te worden herschreven. De zin herschrijven tot "De miljoenenvilla die zanger en televisiepersoonlijkheid Gordon in Blaricum bezat, staat opnieuw te koop" is genoeg. Mijn kritiek betrof niet de combinatie van het woord voormalige met de waarde van het object (miljoenenvilla). Het verplaatsen van voormalige stelde ik niet voor. Jouw voorstel "De voormalige villa van zanger Gordon (...)" keur ik met dezelfde argumentatie daarom evenzeer af.
Eens hoor, ik was misschien niet duidelijk genoeg maar we bedoelden hetzelfde. Zoals @Bimmert ook schrijft leidt alles specifieker dan "huis" of "woning" tot onduidelijkheid icm "voormalige" omdat '"voormalig" dan op die nadere specificatie lijkt te slaan. Die villa gaf ik juist als voorbeeld dat zelfs dat al te specifiek is.

Overigens - om nog wat verder te neuzelen - is "de" ook al twijfelachtig, we weten niet of het de enige villa is die Gordon ooit bezat in Blaricum (of elders) en de onvoltooid verleden tijd icm "de" suggereert dat er geen misverstand over kan bestaan om welke voormalige woning van hem het gaat.
Beter zou dus zijn te spreken van "een miljoenenvilla, waarvan (...) Gordon eerder de eigenaar en bewoner was, ..." :cool:
 
Eens hoor, ik was misschien niet duidelijk genoeg maar we bedoelden hetzelfde. Zoals @Bimmert ook schrijft leidt alles specifieker dan "huis" of "woning" tot onduidelijkheid icm "voormalige" omdat '"voormalig" dan op die nadere specificatie lijkt te slaan. Die villa gaf ik juist als voorbeeld dat zelfs dat al te specifiek is.
Nee, we bedoelen niet hetzelfde. Voormalige villa, voormalige woning, voormalige hut, wat mij betreft allemaal fout! Zie bericht hierboven.
 
Precies, nu staat er dat het een villa was. Het voormalig slaat op de eigenaar. Dus de miljoenen villa van voormalig eigenaar en tevens presentator/muzikant Gordon staat weer te koop.
 
Zoals je zelf al schrijft:
Voormalig lijkt alleen te moeten worden gebruikt voor iets of iemand die een bepaalde functie, status, of eigenschap had, maar die nu niet meer heeft
Dat is ook de definitie die je (online) kunt vinden. En laat een woning nou iets zijn, met een bepaalde functie (onderdak, slaapplek etc.)
En die functie heeft het dus niet meer voor iemand die het verkocht heeft.
Dus zoals @Bimmert schrijft is "voormalige woning van Gordon" wel correct.

Blijft over dat het bepaald lidwoord ook te specifiek is. Het moet "een voormalige woning van Gordon" zijn, niet "de voormalige woning" ;)
 
Phaeton W12 zei:
Voormalig lijkt alleen te moeten worden gebruikt voor iets of iemand die een bepaalde functie, status, of eigenschap had, maar die nu niet meer heeft

Henny VS zei:
Dat is ook de definitie die je (online) kunt vinden. En laat een woning nou iets zijn, met een bepaalde functie (onderdak, slaapplek etc.)
En die functie heeft het dus niet meer voor iemand die het verkocht heeft.

Het huis heeft nog steeds die functie. Dat die functie niet meer kan worden benut door degene die het verkocht heeft, komt omdat die persoon de voormalig eigenaar is en niet de huidige eigenaar. Voormalig lijkt alleen te moeten worden gebruikt voor iets of iemand die een bepaalde functie, status, of eigenschap had, maar die nu niet meer heeft (mijn voormalig echtgenoot, de voormalig president, de voormalige villa (die nu is ingestort), de voormalige waterput (die nu buiten gebruik is gesteld) etc). De voorbeelden die worden gegeven door taalgenootschappen suggereren dat het bijvoeglijk naamwoord voormalig bedoeld is om aan te geven dat het subject of voorwerp dat erop volgt (zoals een bepaalde burgemeester, collega, villa/woning) in het verleden op zichzelf een functie of status had die nu niet meer bestaat. Voorbeelden: voormalig burgemeester, mijn voormalige collega, voormalig koning, voormalig minister-president, voormalig priester, voormalig voorzitter, voormalig docent. Om zaken aan te duiden die iemand ooit in bezit had (huizen, auto's e.d.), lijken andere formuleringen dan voormalig(e) passender. In het spraakgebruik kan de formulering uiteraard worden geaccepteerd als gebruikelijk.
 
Laatst bewerkt:
De spatieziekte, daar is 'ie weer - nu in de 'omgekeerde' variant, een spatie weglaten daar waar die wel hoort:

Sein brandmeeester gegeven​

En als klap op de vuurpijl nog een E te veel toegevoegd. Waarom zou je het ook bij één fout laten ;)
 
Laatst bewerkt:
De gladheid zorgt wel voor meer (taalkundige) uitglijders.
Op de FP wordt RWS geciteerd:
"Weggebruikers worden geadviseerd hun rijstijl aan te passen en voldoende afstand te houden."
Aan wie worden die weggebruikers geadviseerd?
Of zou toch worden bedoeld "(aan) weggebruikers wordt geadviseerd ..."?
 
Ik zie eerlijk gezegd het probleem ook niet, maar dit is ook niet mijn sterkste kant. Die van code geel wel, al zie je dit vaker en vind ik het minder storend dan d/t fouten bijvoorbeeld
 
Als het wordt gezegd door het adviesorgaan zelf (Rijkswaterstaat, RWS), dan moet RWS zeggen: "weggebruikers wordt geadviseerd (...)". Als een krant wil meegeven aan zijn lezers dat RWS dit advies heeft gegeven, dan kan de krant prima zeggen "Weggebruikers worden geadviseerd (...)".
 
Als het wordt gezegd door het adviesorgaan zelf (Rijkswaterstaat, RWS), dan moet RWS zeggen: "weggebruikers wordt geadviseerd (...)". Als een krant wil meegeven aan zijn lezers dat RWS dit advies heeft gegeven, dan kan de krant prima zeggen "Weggebruikers worden geadviseerd (...)".
De aanhalingstekens waren niet van mijn hand, maar van AW dat daarmee dus aangaf dat ze een letterlijk citaat van de oproep van RWS plaatsten. Ook volgens jouw redenering is het dus wel degelijk fout.

Overigens ontgaat mij de logica waarom het in het ene geval anders zou zijn dan in het andere, onderwerp en meewerkend voorwerp zijn in beide gevallen hetzelfde lijkt mij.
Je zegt "sneewkettingen worden geadviseerd aan automobilisten in de wintersportgebieden", maar niet "automobilisten worden geadviseerd sneeuwkettingen te gebruiken" doch "automobilisten wordt geadviseerd sneeuwkettingen te gebruiken". Of dat nu door de spreker/schrijver zelf gebeurt of door een derde maakt niet uit.
Vergelijk "automobilisten wordt geadviseerd sneeuwkettingen te gebruiken" of "automobilisten wordt geadviseerd
sneeuwkettingen te gebruiken, door de ANWB", in het tweede geval moet het werkwoord ook niet ineens "worden".
Het gaat immers om een advies aan automobilisten, die meewerkend voorwerp zijn. Een indirect citaat maakt niiet ineens automobilisten tot het onderwerp van de zin.

Hetzelfde geldt dus voor de weggebruikers in het oorspronkelije citaat, die zijn meewerkend voorwerp, geen onderwerp. In feite staat er, in verkorte informele vorm, "aan weggebruikers wordt door RWS geadviseerd hun rijstijl aan te passen". De werkwoordsvorm zou alleen veranderen bij een concrete invulling van het advies met een meervoud aan hulpmiddelen, bijvoorbeeld "winterbanden worden geadviseerd aan automobilisten door RWS".
De automobilisten zijn niet het onderwerp van het advies, maar slechts meewerkend voorwerp en hebben dus geen invloed op (meervoud of enkelvoud van) de werkwoordsverbuiging.
 
Terug
Bovenaan